Kerst in Dubio

Op de hoek van de 2e IJzerstraat en de Pieter de Hoochstraat staat een groot imposant wit gebouw: ‘Huize Schoonderloo’. In de 19e eeuw gebouwd als buitenverblijf voor de rijke familie van der Pot van Groeneveld. Genoemd naar het ambacht Schoonderloo, toen gelegen tussen Delfshaven en Rotterdam. In de jaren na de 2e Wereldoorlog was de Keuringsdienst van Waren er gehuisvest.

Maar van 1979 tot 1983 huurde het kunstenaarscollectief KK Dubio het pand van de gemeente Rotterdam.

In die jaren kwam ik er regelmatig. Het werd toen ook vaak als de ‘Raketbasis’ aangeduid. ‘Raket’ was de naam van het blad dat de groep maakte. Een blad ‘zonder baas, zonder onderlinge competitie of afgunst, zonder winstbejag’. Iedereen mocht schrijven wat hij wilde, dat werd zonder enig commentaar of censuur geplaatst. Ultieme vrijheid van meningsuiting. Het papier was natuurlijk gerecycled, in die tijd nog grijs en zacht. Tekst en tekeningen gestencild. De exemplaren die ik bewaard heb, vallen bijna uit elkaar en zijn nog maar moeilijk te lezen.

Maar Huize Schoonderloo was meer. De kelders hadden extra dikke muren, verbouwd tot bunker en schuilkelder voor de 2e Wereldoorlog. Geluidsdicht dus.

Het kunstenaarscollectief maakte niet alleen kunst en een blad, maar ook muziek. Tezamen vormden ze de punkband de Rondo’s, en verbouwden hun eigen geluidsdichte kelder tot oefenruimte. Natuurlijk zaten ze niet de hele week in die kelder, en mochten een aantal andere bands de ruimte gebruiken om er hun muzikale uitingen vorm te geven. Ze trokken een hele rits punk-liefhebbers, die er allemaal kwamen kijken of repeteren, en elkaar ontmoetten na afloop van hun sessie.

2- Huize Schoonderloo RaketMal

 In de gemeenschappelijke huiskamer van Huize Schoonderloo wisselden ze hun ideeën uit over songteksten, gitaarakkoorden (drie, soms wel vier akkoorden!.. ;-), podiumervaringen, inspiraties en aspiraties. Die dan weer terecht konden komen in het blad Raket, dat in diezelfde ruimte samengesteld werd.

Langzaam maar zeker werd die huiskamer een ruimte waar je ook zomaar naartoe ging. Het was er altijd gezellig, bedrijvig en inspirerend. Iedereen was er wel bezig aan iets, of maakte op zijn minst wilde plannen.

De eerste graffiti-uitingen werden er voorbereid, jaren voordat de kleurige HipHop-pieces de stad zouden versieren, werden al spuitbussen gekocht en spoot iedereen de naam van zijn band op elektriciteitshuisjes. Een heel mooie, die nog lang heeft bestaan, was gemaakt door de Rondo’s zelf: getekend met een dikke rode en blauwe viltstift op elkaar geplakt, langs de wand van de voetgangerstunnel onder de Maas, trokken ze op de tegels een lange dubbele streep over de hele lengte van de tunnel. Door de ruimte tussen de rode en blauwe stift leek het een honderdmeterlange Nederlandse vlag: rood, wit, en blauw.

Onvergetelijk werd de kerst van 1980. Er werd een kerstboom neergezet in de gemeenschappelijke ruimte, maar natuurlijk zonder burgerlijke kerstballen. Een van punkjongens kwam binnen met een Mercedes-merk, gesloopt van de voorkant van een dure Mercedes, waar hij als fundamentalistische punk natuurlijk tegen was. Anderen volgden al snel zijn voorbeeld, en binnen een week hing de hele kerstboom vol Mercedes-emblemen. Een letterlijk onbetaalbare kerstversiering!

3- Huize Schoonderloo MercedesLogo

Ik heb er helaas geen foto van gemaakt, en kan er op internet ook geen foto’s van vinden. En vraag me af of iemand toen wel een fototoestel had? Bovendien illegaler dan illegaal natuurlijk, maar daardoor juist extra spannend.

Er moeten een hoop Mercedes-eigenaren bij hun verzekering aangeklopt hebben die maand!

Nu rijst bij mij wel de vraag: wat zou er na die kerst met de versiering gebeurd zijn? Zou er nog ieder jaar ergens in Nederland een boom versierd worden met de oude Mercedes-logo’s?..

We willen foto’s zien!..

Beatclub Flamingo

Rond deze tijd moet het vijftig jaar geleden zijn dat ik mijn eerste popconcert bezocht (een halve eeuw!). Ik kan via Google niets over het concert vinden, zelfs niet over de zaal. Boven in het Flevogebouw bevond zich een ruime hal met een groot podium waar toen best beroemde bands hebben gespeeld. Volgens mij werd de zaal, of in ieder geval tijdens de concerten, beatclub ‘Flamingo’ genoemd.

In Engeland was in die tijd de gewoonte dat een band vaak 2 concerten gaf: het eerste op zaterdagavond, en daarna nog eens op zondagmiddag. Dankzij de geboortegolf was er een hoop jeugd dat de concerten wel wilde bezoeken, maar nog niet oud genoeg om op zaterdagavond laat uit te gaan. Ik vermoed dat zoiets in Nederland ook gebeurde. Of misschien werd zelfs alleen voor de zondagmiddagconcerten gekozen.

In 1965 was ik 13 jaar oud, en uitgaan op zaterdagavond was er nog niet bij. Maar op zondagmiddag ging ik wel regelmatig met mijn schoolvrienden op stap. Zo ook die zondagmiddag.

Flevogebouw

Er zou een echte beat-band uit Engeland optreden in het Flevogebouw: ‘the Action’. We hadden er geen van allen van gehoord, maar het feit dat ze uit Engeland kwamen, het land van the Beatles, had aantrekkingskracht genoeg. Een van de vrienden wist waar het Flevogebouw was: bij de markt, op de plaats waar tegenwoordig ‘de Hooge Marinier’ staat. De ingang was echter niet makkelijk te vinden. Een keer om het gebouw heen gelopen. Uiteindelijk bleek in de onderdoorgang, die de Hoogstraat verbond met het Pannenkoekhof, een deur te zitten die naar een trap leidde. Bovenaan de trap, derde of vierde verdieping zaten aan een tafeltje een paar jongens die de kaartverkoop regelden: 2,50 entree. Oeps, daar hadden we niet op gerekend. Een concert bezoeken kostte geld! Ik kreeg in die tijd 1,- zakgeld per week, de anderen niet veel meer. Blijkbaar waren ze dat bij de ingang gewend, en stelden meteen een oplossing voor: als we een uurtje konden wachten, mochten we het laatste deel van het concert voor 1,- bekijken. Het voorprogramma en een groot deel van het concert zouden we dan wel missen, maar nu we eenmaal zover waren, gingen we door natuurlijk.

Netjes op de trap gaan zitten wachten. Andere bezoekers kwamen langs. Ze waren allemaal een stuk ouder dan wij. En ook stukken groter, sommigen al met lang haar! Dat maakte het allemaal nog spannender.

Eindelijk was het uur voorbij, en mochten we naar binnen. Vlak naast het podium was de ingang, de Engelse band speelde hard en was al volop aan de gang. De ruimte voor het podium was afgeladen met veel te lange en duwende jongens. Ik kan me trouwens geen meisjes herinneren. Waren die er wel?.. We konden niets van de band zien en werden bijna onder de voet gelopen.

De zaal was een soort auditorium zonder stoeltjes. Achterin kon je steeds hoger klimmen. Wij gingen helemaal naar boven, en hadden een goed uitzicht op het podium en de zaal met springende mensen ervoor. Vermoedelijk inmiddels dronken, her en der lagen lege bierflesjes op de grond. Plotseling ontstond er onenigheid voor het podium. Een kolkende massa was het gevolg. Indrukwekkend om te zien vanaf de hoge plek bovenin. We stonden er wel veilig, maar schrokken toch toen we door kregen dat ze allemaal met elkaar aan het vechten waren. Ook omdat ze voor de uitgang stonden, vluchten zat er niet in. De band stopte met spelen, en riep iedereen op zijn kalmte terug te vinden. Dat lukte na een paar minuten, en de band speelde nog de laatste paar nummers.

Het werd een onvergetelijke middag. Mede dankzij de bloedende jongens die ik later op de gang tegenkwam.

Natuurlijk was ik meteen fan van the Action, en heb ik later twee singles van ze gekocht. Die zijn inmiddels heel wat waard, want ze bleken geproduceerd door George Martin, die in diezelfde tijd ook de productie van the Beatles deed. Dat zei me toen weinig. Ik vond het gewoon geweldige muziek van de eerste en daardoor beste band die ik ooit gezien had!

Action-NeverEver

Aldus Robert van der Kroft

De twee singles die ik later kocht, zijn ook op YouTube te vinden:

Shadows and reflections

https://www.youtube.com/watch?v=Dgqn8vvdT0c

Never ever

https://www.youtube.com/watch?v=AI-gSNAbh2A

En ook leuk:

I’ll keep holding on

https://www.youtube.com/watch?v=mUuaVWIPG6g